Okolica

Osadnictwo w powiecie zambrowskim

Najdalej na północny wschód wysuniętą część Mazowsza stanowi historyczna ziemia łomżyńska. Był to teren przygraniczny, wciskający się między dawną granicę krzyżacko-pruską, a dawną granicę Wielkiego Księstwa Litewskiego. Granice ziemi łomżyńskiej ukształtowane w początkach XV wieku, po wydzieleniu jej z ziemi warszawskiej, przetrwały bez zmian jako granice administracyjne przez 400 lat do III rozbioru Polski w 1795 r.

Zasiedlanie ziemi łomżyńskiej miało miejsce na przełomie XIV i XV wieku. Powiat zambrowski był zasiedlany w przeważającej mierze dopiero po bitwie pod Grunwaldem (1410 r.), kiedy tereny te stały się wolne od najazdów najbliższych sąsiadów: Prusów a następnie Krzyżaków oraz Litwinów. Wszystkie miejscowości powiatu zambrowskiego powstały dokładnie na przestrzeni 100 lat. Najstarsza wieś to Śledzie powstałe w 1393 r. (a zapewne też Gniewoty i Zagroby – Zakrzewo), gniazdo rodu Śledziewskich herbu Zagroba. Ostatnim nadaniem książęcym na terenie powiatu zambrowskiego było to z roku 1493 Mikołajowi Grochowi z Mierzeńca k. Pułtuska 24 włók w Pogorzelu, na którym powstała wieś Grochy – Pogorzele.